De transparantieverplichtingen van artikel 50 van de EU AI Act gingen op 2 augustus gelden. Aanbieders moeten mensen informeren wanneer zij rechtstreeks met bepaalde AI-systemen communiceren en door machines leesbare markering toevoegen aan gedekte synthetische of gemanipuleerde inhoud. De bekeken juridische teksten noemen geen tijdstip, dus dit verslag neemt niet aan dat de plichten om middernacht begonnen.
Ook organisaties die systemen inzetten hebben meldplichten voor bepaalde deepfakes, emotieherkenning, biometrische categorisering en sommige door AI gemaakte teksten van openbaar belang zonder menselijke controle of redactionele sturing. De precieze plicht hangt af van systeem, inhoud en rol van de organisatie. Eén algemeen label voor al het AI-ondersteunde werk zou die verschillen niet uitleggen.
De informatiepagina van de Europese Commissie noemt boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, binnen het juridisch kader en regels voor evenredigheid. Dat maximum is geen automatische boete voor iedere overtreding. Handhaving, uitzonderingen en feiten van het afzonderlijke geval blijven van belang.
Systemen die voor 2 augustus op de markt kwamen, krijgen tot december 2026 voor de door machines leesbare markering in artikel 50(2). De AI Omnibus wijzigde ook andere termijnen, waaronder enkele verplichtingen voor systemen met hoog risico. Het is daarom onjuist te zeggen dat de hele AI Act op één dag volledig ging gelden.
Voor uitgevers verdient de grens rond tekst van openbaar belang en redactionele controle aandacht. Menselijke beoordeling kan de meldplicht beïnvloeden, maar moet echte controle zijn en geen label na automatische publicatie. Organisaties moeten bepalen of zij aanbieder of gebruiker zijn, welke inhoud valt onder de regels en hoe zichtbare informatie en machineleesbare markering worden uitgevoerd.
Wat nu volgt
Organisaties moeten de geconsolideerde wet, richtlijnen, nationale handhaving en hun precieze rol controleren voordat zij een nalevingslijst invoeren.
Bronnen
Dit terugblikdossier over juridisch nieuws is op 3 augustus 2026 samengesteld uit richtlijnen en informatie van de Europese Commissie, de EU-tijdlijn en de kennisgeving van de Raad over de AI Omnibus. Het is nieuwsberichtgeving, geen juridisch advies.
Waar mogelijk verwijzen we naar originele documenten en verslaggeving uit de eerste hand.